Coğrafya 10.sınıf etkinlikler  - TOPOGRAFYA VE KAYAÇLAR ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (SAYFA 15)

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle doldurunuz.

1.      Tor topoğrafyası ...... granit...bloklarından oluşur.

 2.      Tortul kayaçlar .....sıcaklık... ve ...basınç...etkisi ile metamorfik kayaçlara dönüşür.

 3.      Mağma ...soğuma... ve ...katılaşma... sonucu püskürük kayaçlara dönüşür.

 4.      Sıcaklık ve basınç altında formasyona uğrayarak oluşan kayaçlara ....başkalaşım kayaçları...adı verilir.

 5.      Pamuk kale travertenleri oluşum bakımından ....kimyasal tortul...kayaçlar grubuna girer.

 Aşağıdaki ifadelerin doğru veya yanlışlığını belirtiniz.

 1.      Kalkerli arazide peri bacaları oluşur (Y)

2.      Kireç taşlarının çözülmesi ile karstik mağaralar oluşmuştur. (D)

3.      Kömürün metamorfizmaya uğraması sonucu elmas oluşur. (D)

4.      Kolay aşınan ve parçalanan kayaçlar alçak ve belirgin olmayan yer şekilleri meydana getirir.(D)

Kitabınızda verilen Bakırçay Vadisi yüzey şekillerini gösteren uydu fotoğrafı ile jeoloji haritasının karşılaştırılması.


Yukarıdaki haritada Madra dağının hemen altındaki bölge Çandarlı körfezine kadar inen yeşil alan Bakırçay vadisidir.Altındaki kahverengi bölgede  Yunt dağlarıdır.


1-Bakırçay vadisi Ege bölgesinde yer alır ve oluşum olarak kırık dağlar arasında kalmış bir graben özelliği göstermektedir.Yani vadinin olduğu bölgenin kuzeyinde madra  güneyinde Yunt dağları yer alır vadi bu iki dağın arasında kalan  çöküntü alanıdır.Bu olay kitabınızdaki 1. haritada vadinin yeri gösterilerek belirtilmiş kuzey ve güney de ise renklerde koyulaşma  yükseltinin artığının bir göstergesidir.

 2-Alt resimdeki değerlendirme ise dağlık alanlara yani Madra ve Yunt dağları yamaçları geçmiş zamandaki volkanizmanında etkileriyle Mağmatik(a) kayaçlarla kaplanmış.Yamaçların bittiği noktalarda yer yer yüksek sıcaklık ve basınca maruz kalarak başkalaşmış Metamorfik (P)Vadi boyunca ise çukurda kalması tortulanma alanı olması ve birikmelerden dolayı dönemine göre

Yeni ve eski Tortul Kayaçlar görülmektedir.Bu noktada dirençli kayaçlar üzerinde  dağlık alanlar dirençsiz kayaçlar üzerinde aşınmaya birikmeye daha müsayit tortul kayaçlar yer alır sonucuna varılır.